Aug 25, 2016

Uitzending over suïcide, 'Hollandse Zaken' van 24 augustus jl.

In de uitzending van 'Hollandse Zaken' van afgelopen woensdag, ging het over het toenemend aantal gevallen van suïcidepogingen in Nederland. Tijdens de discussie werd vaker een directe verbinding gelegd tussen een gebrek aan 'gelukkig en vrolijk zijn' enerzijds, en het overwegen om een einde aan je leven te maken anderzijds. Dit is onjuist. Mijn mening baseer ik niet alleen op mijn eigen ervaring (in 1999 deed ik een suïcidepoging waarbij ik beide benen ben verloren), maar met name op de talloze reactie's n.a.v. het publiceren van mijn boek 'Het verhaal van mijn zelfmoord' (Nieuw Amsterdam uitgevers, 2012).

Mensen die bijvoorbeeld een gebroken been hebben of aan een zware griep lijden, zullen niet uitgesproken gelukkig zijn. Toch overwegen ze veelal geen suïcide. Waarom niet? Omdat ze weten dat het gebroken been of de zware griep zullen genezen. De kans dat een aktueel problematische situatie uiteindelijk goed zal aflopen, is groot. Dit gegeven weerhoudt hen ervan om een einde aan hun leven te maken. De Oostenrijkse neuroloog Frankl heeft hierover interessante boeken geschreven.

Zij die wèl suïcide overwegen doen dit, omdat ze gevoelens van eenzaamheid en wanhoop ervaren. Die gevoelens ontstaan omdat het vermoeden rijst, dat de psychische aandoening waaraan men lijdt (depressie, angsttoestanden, psychose e.d.), of tenminste de gevolgen hiervan op het dagelijks funktioneren, nooit meer over zullen gaan. Bijvoorbeeld omdat een therapie zonder succes is gebleken. Of omdat de voorgeschreven medicatie niet helpt. Op dat moment is de stellige overtuiging: 'Het komt nooit meer goed!' Dit in tegenstelling tot een gebroken been of zware griep.

Het bewijs: verreweg de meeste mensen die een suïcide-poging doen, zijn vooraf wel degelijk op zoek geweest naar hulp, om van het psychische probleem af te komen. Daarna pas moet er dus iets zijn misgegaan. Wellicht tijdens verdere begeleiding van de patiënten.

Goede begeleiding nl. kan ervoor zorgen, dat deze gevoelens van eenzaamheid en wanhoop worden weggenomen. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid alsnog hulp aan te nemen. Gevolg is dat de drang naar suïcide minder wordt.

Conclusie: 'niet ziek zijn' (depressie, psychose e.d.) en 'gelukkig zijn', zijn twee verschillende dingen. Ook voor omstanders van betroffenen is het belangrijk om dit verschil goed voor ogen te houden. Zoals de moeder die in de uitzending sprak over de suïcide van haar zoon. Bij herhaling verwarde zij zijn schijnbaar gelukkige bestaan, ondersteund door foto's van een lachende jongeman, met de wanhoop die klonk uit de woorden in zijn afscheidsbrief.

Als mij zou zijn gevraagd om iets te zeggen tegen kijkers die zelfmoord overwegen, had ik geantwoord: 'Je denkt dat je alleen staat met je probleem. En de wanhoop die je voelt, is begrijpelijk. Maar je staat niet alleen. Breek door die eenzaamheid heen. Pak je telefoon of je computer en bel of schrijf ons (bijv. 113online).'