Apr 7, 2016

Gelijke rechten in Italië. Troppo casino!

Op dit moment woedt in Italië een felle discussie over het wel of niet toekennen van gelijke (adoptie) rechten aan homoseksuele koppels. Een kind heeft een vader en een moeder nodig, riepen zaterdag de tegenstanders tijdens de ad hoc georganiseerde 'FamilyDay'. Een week ervoor scandeerden de voorstanders dat Italië moet ontwaken. Want het land loopt wat dit betreft hopeloos achter op de rest van West-Europa.

Misschien omdat Italië het land van het Vaticaan is? De laatste plek op aarde waar de Rooms-katholieke kerk nog iets van haar tanende macht kan uitoefenen? Want mannen die het met mannen doen, en vrouwen die het met vrouwen doen: dat ziet de kerk niet graag. Hoewel we allemaal weten dat het een geliefde bezigheid is onder haar leden.

Of is het de veronderstelde macho-cultuur? Worden homoseksuelen in Italië gediscrimineerd? Of op straat in elkaar geslagen?

Om het binnen de juiste contekst te plaatsen: de Italiaanse normen en waarden steunen op twee peilers. De eerste is de gemeenschap ('comune'). Het samen-leven staat groot geschreven. De Italiaan houdt er niet van, iets alleen te doen. Bij alles wat hij uitvoert, heeft hij hulp nodig. Dienovereenkomstig vindt hij het de normaalste zaak van de wereld om hulp aan te bieden. Ik zal het nooit vergeten: de allereerste keer dat ik in een Italiaanse stad in mijn rolstoel over straat reed. Ik hoefde maar een seconde stil te staan en wildvreemden kwamen op mij af met de vraag, of ik hulp nodig had.

De tweede peiler is de familie. Deze is net zo belangrijk als eten en drinken. Beter gezegd: eten en drinken doe je met de familie. En het liefst een paar keer per week. Natuurlijk komen er knallende ruzie's voor. Maar het is een ongeschreven wet: met je familie moet je het doen. Praktisch gevolg is dat de meesten dicht bij elkaar in de buurt leven. En voor zover de Italiaan weet, bestaat de familie uit een vader en een moeder. Een opa en een oma. Een oom en een tante.

Nu blijken er alternatieven te zijn. Een moeder en een moeder. Of een oom en een oom. Dat wordt al snel te ingewikkeld. Troppo casino!

En hoe zit het met de Italiaanse macho-man? De meesten wonen tot ver na hun dertigste verjaardag thuis bij papa en mama. En als ze eindelijk zelfstandig wonen, dan komt mama het huis schoonmaken, de was doen en het eten koken. Als het buiten vijftien graden is, moeten ze een muts op en een sjaal om. Bij een trieste film wordt er gehuild. En er hoeft maar iets te gebeuren en ze roepen dat ze 'a pezzi' zijn: gebroken.

Ach, die gelijke rechten komen er wel. Maar het duurt nu eenmaal. Haast is sowieso een woord dat Italianen niet graag uitspreken.

Maar kun je dan als zelfrespecterende homoseksuele man/vrouw nog wel in Italië rondlopen? Absoluut. De politieke touwtrekkerij is nog volop bezig. Maar in het dagelijks leven is de gelijkstelling in de meesten gevallen een feit. En wordt er ergens iets negatiefs gezegd t.o.v. homo's, dan is het land te klein. Een week of wat geleden riep de trainer van het Napolitaanse elftal 'Flikker!' tegen zijn collega van Inter Milan. Achteraf verweerde hij zich door te stellen dat het in de hitte van de strijd was gebeurd. Maar een schorsing dreigde. De trainer ging diep door het stof. Katholicisme, vreemdgaan (niet in de laatste plaats door heteroseksuele politici) en de rechten van homo's. Hoe gaat dat samen? Evelyn Waugh beschreef het in 'Brideshead Revisited', waarin een Engelse student vraagt aan de Italiaanse minnares van de vader van een vriend, hoe zij omgaat met haar katholieke geloof. Zij antwoordt: 'Well, it's different in Italy. Not so much guilt. We do what the heart tells us, and then we go to confession.'